Yeni SHGM İHA mevzuatı ile Türkiye’de sivil İnsansız Hava Aracı ve drone operasyonları bütünüyle değişiyor. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından yürürlüğe konan güncel SHT-İHA talimatı, hava sahası emniyetini üst seviyeye çıkarmak ve Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ile EASA standartlarına tam uyum sağlamak amacıyla köklü yenilikler getirdi. Tüm amatör ve ticari drone kullanıcılarını yakından ilgilendiren bu süreçte, mevcut sertifikaların yeni lisans yapısına entegrasyonu ve intibakı için son tarih 31 Temmuz 2027 olarak açıklandı. Bu tarihe kadar gerekli geçiş işlemlerini tamamlamayan pilotlar ve teknik şartları karşılamayan insansız hava araçları Türk hava sahasında yasal olarak uçuş gerçekleştiremeyecek.
Yeni SHGM İHA Mevzuatı Neleri Değiştiriyor?
Eski mevzuat yapısında sadece kalkış ağırlığına odaklanan basit sınıflamalar yer alırken, Yeni SHGM İHA mevzuatı operasyonel risk faktörlerini, pilotun eğitim seviyesini ve cihazın teknik donanımını bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmektedir. Yeni sistemde tüm uçuş bildirimleri, izin başvuruları, cihaz tescilleri ve pilot yetkilendirmeleri İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden anlık olarak izlenecek. Resmi SHGM İHA Kayıt Sistemi entegrasyonu sayesinde hava sahası güvenliği dijital ortamda kontrol altında tutulacaktır.
Yeni Araç Sınıfları: M0, M1, M2 ve M3 Standartları
Yeni düzenlemeyle birlikte droneların azami kalkış ağırlıklarına (MTOW) göre tanımlanan kategorileri bütünüyle güncellendi. Yeni SHGM İHA mevzuatı çerçevesinde hava araçları şu dört ana sınıfa ayrılmaktadır:
- M0 Sınıfı: 500 gram dâhil 4 kilograma kadar olan hafif insansız hava araçlarını kapsar.
- M1 Sınıfı: 4 kilogram dâhil 25 kilograma kadar olan ticari ve yarı profesyonel cihazları tanımlar.
- M2 Sınıfı: 25 kilogram dâhil 150 kilograma kadar olan endüstriyel ve geniş saha İHA’larıdır.
- M3 Sınıfı: 150 kilogram ve üzerindeki ağır tonajlı endüstriyel insansız hava araçlarını kapsar.
Pilot Lisanslarında Yeni Dönem: P0, P1 ve P2 Lisans Seviyeleri
Yeni lisans mimarisi, cihazın ağırlığından ziyade gerçekleştirilecek operasyonun niteliğine ve taşıdığı risk seviyesine göre üç ana grupta toplanmıştır:
- P0 Lisansı (Amatör Pilot): Ticari gelir amacı taşımayan, hobi ve kişisel kullanım odaklı görerek uçuşlar (VLOS) için geçerli lisans seviyesidir.
- P1 Lisansı (Ticari Pilot): Reklam, film çekimi, haritalandırma, fotogrametri, zirai ilaçlama ve her türlü bedelli kurumsal projede görev alacak pilotların bulundurması zorunlu ticari lisans sınıfıdır.
- P2 Lisansı (İleri Seviye Pilot): Görüş hattı dışı (BVLOS), otonom uçuşlar, arama-kurtarma ve yüksek riskli özel hava sahası operasyonları için tanımlanan üst düzey lisans tipidir.
31 Temmuz 2027 İntibak ve Lisans Dönüştürme Süreci
Mevcut sertifika sahiplerinin mağduriyet yaşamaması adına SHGM tarafından 31 Temmuz 2027 tarihine kadar esnek bir intibak takvimi sunulmuştur. Bu süre zarfında eski İHA-0 sertifikası olan kullanıcıların P0 lisansına, İHA-1 sertifikası sahiplerinin ise yetkili kurumlarca verilecek tamamlayıcı eğitimlerle P1 ticari lisansına geçiş yapması gerekmektedir. İntibak sürecini tamamlamayan kişilerin eski belgeleri belirtilen tarihten itibaren geçerliliğini yitirecektir. Kendi belgenizi güncellemek ve yeni döneme eksiksiz hazırlanmak için İHA-1 ticari sertifikası ve P1 lisansı intibak eğitimi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Dronelarda Zorunlu Hale Gelenden Yeni Teknik Donanımlar
Talimat kapsamında sadece pilotlar değil, uçurulan cihazlar da sıkı standartlara tabi tutulmuştur. Yeni SHGM İHA mevzuatı uyarınca tüm ticari İHA’larda Uzaktan Tanımlama Sistemleri (Remote ID), otomatik Coğrafi Sınırlama (Geofence) yazılımları ve İHATTYS veri aktarım modülleri bulunması yasal zorunluluktur. Bu sistemler sayesinde izinsiz uçuşlar ve yasaklı saha ihlalleri anında tespit edilebilecektir.
Maiden Flight Tech İle Yasal Standartlarda Havacılık Eğitimi
Sivil havacılık kurallarına tam uyum sağlamak, hem uçuş güvenliği hem de yüksek idari para cezalarından korunmak açısından büyük önem katar. İzmir merkezli yetkili kurumumuz Maiden Flight Tech Havacılık bünyesinde sunduğumuz SHGM ve MEB onaylı eğitim programları ile kursiyerlerimize sadece belge vermiyor; mevzuat değişikliklerini, İHATTYS lisans tanımlamalarını ve saha uygulamalarını eksiksiz aktarıyoruz.
Sonuç: Uçuş Yetkilerinizi Zamanında Güncelleyin
Yürürlüğe giren Yeni SHGM İHA mevzuatı, Türkiye’de insansız hava aracı kullanımını uluslararası standartlara ulaştırarak çok daha güvenli bir gökyüzü altyapısı oluşturmaktadır. 31 Temmuz 2027 tarihine kadar cihaz envanterinizi ve pilot lisanslarınızı yeni mevzuata uygun hale getirmeniz operasyonlarınızın aksamaması için kritiktir. Yasal zemin üzerinde, güvenli ve saygın bir havacılık kariyeri için her zaman yanınızdayız.